Το δίλημμα μεταξύ βιδωτού πώματος και φελλού

by GreekCellar
239 views
Κοινοποιήστε το:
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Print this page
Print
Email this to someone
email
Pin on Pinterest
Pinterest

Της Κατιάννας Κλώντζα

Ο φελλός εδώ και αρκετές δεκαετίες αποτελεί τη δημοφιλέστερη επιλογή των οινοποιών για τον πωματισμό των οίνων, ενώ όσον αφορά τους οινόφιλους- καταναλωτές το άνοιγμα μίας φιάλης που έχει πωματιστεί με φελλό αποτελεί τόσο αγαπημένη διαδικασία όσο και ένα είδος ιεροτελεστίας. Τι συμβαίνει όμως με τις φιάλες των οίνων που έχουν πωματιστεί με βιδωτό πώμα (stelvin screw cap); Ισχύει ότι περιέχουν πάντα  χαμηλότερης ποιότητας οίνο, όπως πολλοί καταναλωτές πιστεύουν ή πρόκειται για μύθο;  Την αλήθεια στις παραπάνω ερωτήσεις θα τη βρούμε εξετάζοντας διάφορες παραμέτρους που αφορούν τις ιδιότητες των πωμάτων και θα έχει σίγουρα εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Ο  φυσικός φελλός που είναι κατάλληλος για πωματισμό προέρχεται από το φλοιό της φελλοφόρου δρυός (Quercus Suber) και η χρήση του μπορεί να έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα του οίνου που υπάρχει μέσα στη φιάλη την οποία πωματίζει. Αρχικά, η ελαστικότητα  -δηλαδή η  ικανότητα του φελλού να συμπιέζεται χωρίς μόνιμη αλλαγή- η ευκολία να βεντουζάρει στο λαιμό της φιάλης αποτρέποντας τη διαρροή του οίνου, η ευκαμψία αλλά και η ηλιακή-θερμική σταθερότητα αποτελούν κάποια από τα βασικότερα θετικά χαρακτηριστικά του φελλού. Παράλληλα, η κατεργασία του φλοιού της φελλοφόρου δρυός για τη μετατροπή του σε φελλό ενισχύει την αντοχή του τελευταίου στη μικροβιακή προσβολή, καθιστώντας τον ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου. Ακόμα, η ελάχιστη διαπερατότητα του φελλού σε  άγνωστη ποσότητα οξυγόνου βοηθά την εξέλιξη των ποικιλιακών αρωμάτων, της γεύσης αλλά και του χρώματος των οίνων. Τα ποικιλιακά-πρωτογενή αυτά αρώματα μετατρέπονται σε πιο ώριμα-τριτογενή (μαρμελάδας, καπνού, μανιταριού, ζωικής φύσης, κ.α), που καθορίζουν την ωρίμανση του οίνου στη φιάλη.

Μπορεί όλα αυτά τα θετικά χαρακτηριστικά του φελλού να είναι σημαντικά, όμως υπάρχουν και αρκετά αρνητικά στοιχεία τα οποία κλονίζουν τη θεωρία ότι ο φελλός είναι το ιδανικό πώμα. Αρχικά, η διαδικασία επεξεργασίας του φλοιού της φελλοφόρου δρυός για τη μετατροπή του σε φελλό είναι χρονοβόρα και ακριβή, στοιχείο που αυξάνει την τιμή του φελλού και τον καθιστά ασύμφορο, ειδικά για τον πωματισμό οικονομικών οίνων. Παράλληλα, επειδή είναι άγνωστη η ποσότητα οξυγόνου που εισέρχεται από τον φελλό, δημιουργείται παραλλακτικότητα στους οίνους, στοιχείο μη επιθυμητό, ιδιαιτέρως για τους καταναλωτές που θέλουν συνεχώς να καταναλώνουν το αγαπημένο τους κρασί χωρίς αυτό να έχει αλλαγή στο χρώμα, στο άρωμα ή στη γεύση του. Ακόμα, επιτακτική είναι η ανάγκη αποφυγής της αφυδάτωσης του φελλού, η οποία μπορεί να οδηγήσει στο σπάσιμο και το θρυμμάτισμά του κατά το άνοιγμα της φιάλης. Η αφυδάτωση  αυτή μπορεί να αποφευχθεί μόνο όταν ο φελλός έρχεται σε συνεχή επαφή με τον περιεχόμενο στη φιάλη οίνο, πράγμα που επιτυγχάνεται με τη φύλαξη της φιάλης  σε οριζόντια θέση. Τέλος, η οσμή φελλού (λόγω της 2,4,6 TCA) που όλοι έχουμε αισθανθεί, αποτελεί το βασικότερο αρνητικό χαρακτηριστικών των φελλών, αφού μπορεί να καταστήσει τους οίνους ελαττωματικούς άρα και ακατάλληλους για κατανάλωση.

Τα βιδωτά πώματα (stelvin screw caps) από την άλλη πλευρά, χρησιμοποιούνται ευρέως στις ημέρες και σιγά σιγά αρχίζουν να αντικαθιστούν το φελλό, ιδιαίτερα σε οίνους που προέρχονται από το Νέο Κόσμο (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία). Η πλειοψηφία, όμως, των καταναλωτών δύσκολα επιλέγει μία φιάλη που έχει πωματιστεί με βιδωτό πώμα, αφού θεωρεί ότι η χαμηλότερη τιμή έχει προκύψει επειδή περιέχουν οίνο χαμηλότερης ποιότητας. Στην πραγματικότητα η μειωμένη τιμή αυτών των φιαλών -σε σχέση με φιάλες που έχουν πωματιστεί με φελλό- στην πλειονότητα των περιπτώσεων έχει προκύψει επειδή η παραγωγή των βιδωτών πωμάτων είναι περισσότερο οικονομική από αυτή των φελλών.

Δεν αφορά όμως μόνο την τιμή η διαφορά δύο φιαλών που έχουν πωματιστεί με βιδωτό πώμα ή φελλό. Σε αντίθεση με τον τελευταίο, το βιδωτό πώμα είναι αδιαπέραστο, αποτρέποντας την εισχώρηση οξυγόνου στο εσωτερικό, στοιχείο που οδηγεί στην αναλλοίωτη διατήρηση των πρωτογενών-ποικιλιακών αρωμάτων του οίνου (που εκφράζονται με αρώματα φρούτων και λουλουδιών) μέχρι και για περίπου 5 έτη.  Παράλληλα, τόσο η φύλαξη όσο το ξανα-κλείσιμο της φιάλης που έχει πωματιστεί με βιδωτό πώμα είναι διαδικασίες που γίνονται πάρα πολύ εύκολα. Από τη μία πλευρά η φύλαξη της φιάλης μπορεί να γίνει και σε όρθια θέση, χωρίς να υπάρχει φόβος για δυσκολίες στο άνοιγμά της, ενώ από την άλλη, εάν χρειαστεί να αποθηκεύσουμε ξανά τον οίνο, μπορούμε εύκολα να πωματίσουμε τη φιάλη με το βιδωτό πώμα. Αυτό πολύ δύσκολα συμβαίνει στις φιάλες με φελλό, αφού αυτός δύσκολα εισχωρεί ξανά στο λαιμό της φιάλης. Όμως μπορεί μέχρι τώρα η χρήση του βιδωτού πώματος να φαίνεται ιδανική , παρόλα αυτά η τυχόν δημιουργία αναγωγικών οσμών -που όμως μπορεί να εξαφανιστούν ύστερα από ελαφρύ αερισμό του οίνου- και η μη δημιουργία τριτογενών αρωμάτων που σχετίζονται με την ωρίμανση του οίνου στη φιάλη, είναι κάποια βασικά μειονεκτήματα της χρήσης του συγκεκριμένου πώματος.

Ας το πάρουμε απόφαση λοιπόν, θα πρέπει πρώτα εμείς, σαν καταναλωτές να αποφασίσουμε το στυλ του οίνου που θέλουμε να καταναλώσουμε και στη συνέχεια να κρίνουμε αν πρέπει ή όχι να επιλέξουμε φιάλη με βιδωτό πώμα. Για παράδειγμα, εάν θελήσουμε να καταναλώσουμε ένα λευκό οίνο με φρέσκα, φρουτώδη ή ανθικά ποικιλιακά-πρωτογενή αρώματα, ίσως θα ήταν προτιμότερο να επιλέγαμε φιάλες που δεν έχουν πωματιστεί με φυσικό φελλό, αφού στην πλειοψηφία των περιπτώσεων αυτά τα αρώματα θα έχουν εξελιχτεί σε πιο ώριμα και ο οίνος θα έχει χάσει κάπως τη φρεσκάδα του.

ΥΓ: Να έχετε πάντα στο μυαλό σας ότι υπάρχουν και αρκετές κατηγορίες συνθετικών φελλών (εκτός από τους φυσικούς που αναλύθηκαν παραπάνω), με κάποιους από αυτούς να εμφανίζουν  παρόμοια χαρακτηριστικά με το βιδωτό πώμα.

Κοινοποιήστε το:
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Print this page
Print
Email this to someone
email
Pin on Pinterest
Pinterest

You may also like