Κεντρική Μακεδονία

by prootos

Ο αμπελώνας της Ημαθίας

Η φήμη του κρασιού της Νάουσας και εν γένει της Ημαθίας ξεπέρασε πολύ νωρίς τα ελληνικά σύνορα καθώς Γάλλοι περιηγητές όπως οι Pouqeville (1826) και Cousinery (1831) επισημαίνουν τη φήμη και την ποιότητά του από τις αρχές του 19ου αιώνα, ενώ τον αμέσως επόμενο ξεκινούν οι εξαγωγές στην κεντρική και την ανατολική Ευρώπη αλλά και την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Όμως και στο εσωτερικό η φράση «Κρασί ωσάν της Νιάουστας το φέρνουν στο μαντήλι», συνοψίζει τη φήμη των κρασιών της περιοχής.

Η φυλλοξήρα έπληξε και τον αμπελώνα της Ημαθίας ωστόσο η αγάπη των κατοίκων για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια αναβίωσε ό,τι κατέστρεψε η ασθένεια και το 1987 η Νάουσα ανακηρύχθηκε Διεθνής Πόλη Αμπέλου και Οίνου.

Τα αμπελοτόπια της Ημαθίας εντοπίζονται κυρίως στην ανατολική πλευρά του Βερμίου, στην ευρύτερη περιοχή της Νάουσας (Ροδοχώρι, Γιαννακοχώρι.

Το κλίμα της περιοχής είναι ηπειρωτικό με ψυχρούς χειμώνες και θερμά καλοκαίρια, ενώ η σύσταση του εδάφους διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Έτσι στο Ροδοχώρι συναντάμε αμμοαργιλώδη ως αργιλοπηλώδη εδάφη, ενώ στο Γιαννακοχώρι τα εδάφη είναι αμμώδη ως αμμοπηλώδη. Στους πρόποδες του Βερμίου να εδάφη είναι μαλακά πετρώδους υφής με ελαφρώς αλκαλικό ph, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το έδαφος είναι ασβεστώδες.

Οι ποικίλες που καλλιεργούνται είναι οι εξής: Ασύρτικο, Αθήρι, Μαλαγουζιά, Ροδίτης, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Ζουμιάτικο, Μπατίκι, Πρικνάδι (Πρεκνιάρικο ή Πρεκνάδι), Ugni Blanc, Λημνιό, Μοσχόμαυρο, Νεγκόσκα, Ξινόμαυρο, Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Σέφκα (επιτρεπόμενη στη Βουλγαρία), Μαυρούδι, Παμίδιο, Cinsault, Μαυροδάφνη (Μαυροδαφνίτσα), Μαυριδράμι (ή Θηνιάτικο).

Ο αμπελώνας της Πιερίας

 

Οι τάφροι αμπελιών που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στις περιοχές της Μεθώνης, του Μακρύγιαλου, του Κίτρους και της ορεινής Ρητίνης αποδεικνύουν περίτρανα τη σπουδαία αμπελοοινική παράδοση της Πιερίας.

Ειδικά η Μεθώνη, που κάποιοι εικάζουν πως το όνομά της προέρχεται από την ένωση των λέξεων «μέθυ» και «οίνος» υπήρξε ένα σημαντικό κοσμοπολίτικο κέντρο της αρχαιότητας, ενώ σε ανασκαφές εντοπίστηκαν εμπορικοί αμφορείς από τη Φοινίκη, που πιθανότατα προορίζονταν για τη μεταφορά κρασιού.

Σημαντικό κεφάλαιο στην αμπελουργία της περιοχής αποτελεί η έλευση των προσφύγων από την Ανατολική Ρωμυλία το 1925.

Με την πάροδο των χρόνων η αμπελουργία και η οινοποιία εγκαταλείφθηκαν για χάρη ευκολότερων και αποδοτικότερων καλλιεργειών. Οι μοναδικές ωστόσο περιοχές που «αντιστάθηκαν» παρά και τις γενναίες επιδοτήσεις ήταν το Κίτρος και το Αιγίνιο.

Επίσης στην Κατερίνη τη δεκαετία του ’50 καταγράφονται τέσσερα ποτοποιία από τα οποία γινόταν και η διάθεση του κρασιού.

Οι καλλιεργούμενες ποικιλίες στην περιοχή της Πιερίας είναι οι Μαλαγουζιά, Verdicchio, Syrah, Aglianico, Cabernet Sauvignon, Merlot, Λημνιώνας, Ξινόμαυρο, Sauvignon Blanc, Chardonnay και Ασύρτικο.

Ο αμπελώνας της Χαλκιδικής

Η Χαλκιδική αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες αμπελοοινικές περιοχές της Ελλάδας τόσο για την έκταση των αμπελώνων της όσο και για τη μεγάλη γκάμα των καλλιεργούμενων σε αυτήν ποικιλιών, που έχει ως αποτέλεσμα μια σπουδαία παραγωγή ποιοτικών οίνων.

Το σπουδαιότερο τμήμα του αμπελώνα της περιοχής βρίσκεται στη χερσόνησο της Σιθωνίας, όπου στις αρχές της δεκαετίας του ’70 υπό την καθοδήγηση του Emile Peynaud φυτεύτηκαν στις πλαγιές του Μελίτωνα οι πρώτοι γραμμικοί αλλά και σε κύπελλο αμπελώνες, που συνδύαζαν τόσο διεθνείς όσο και γηγενείς ποικιλίες.

Η άμεση επίδραση της θαλάσσιας αύρας βοήθησε στην ανάπτυξη κυρίως του Cabernet Sauvignon και του Syrah αλλά και των ελληνικών ποικιλιών, Ασύρτικο, Ροδίτης, Αθήρι και Λημνιό. Ωστόσο αξιοσημείωτη και ιστορικής σημασίας είναι η φύτευση στο Porto Carras της Μαλαγουζιάς, η επιτυχία της οποίας είχε ως αποτέλεσμα την εξάπλωση της καλλιέργειάς της σχεδόν σε όλη την Ελλάδα.

Στη Σιθωνία εκτιμάται πως η συνολική έκταση του αμπελώνα φτάνει τα 4.000 στρέμματα

Σημαντικό μερίδιο στον αμπελώνα της Χαλκιδικής έχει πλέον η Επανομή και ο Άγιος Παύλος, ενώ μακραίωνη είναι η ιστορία και η προσφορά του Αγιορείτικου Αμπελώνα. Στην χερσόνησο του Άθωνα από το 1981 παράγεται μάλιστα ο Αγιορείτικος Τοπικός Οίνος που πλέον είναι ΠΓΕ Άγιον Όρος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αμπελοκαλλιέργειας στην Αθωνική Πολιτεία, είναι η εκ νέου καλλιέργεια του γραμμικού και ξηρικού αμπελώνα περίπου 50 στρεμμάτων στον Μυλοπόταμο, ένα μετόχι της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας.

Αμπελοτόπια και οινοποιεία εντοπίζονται επίσης στα δυτικά στην περιοχή της Καλλικράτειας, ενώ αρκετά έντονη είναι η αμπελουργική δραστηριότητα στις βόρειες πλαγιές του Χολομώντα (Αρναία και Μαραθούσα) και στις περιοχές Τριγλίας και Παναγιάς.

Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι οι εξής: Ροδίτης, Sauvignon Blanc, Ξινόμαυρο, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Λημνιό, Ασύρτικο, Ροδίτης, Αθήρι, Grenache Rouge, Μαλαγουζιά, Μοσχάτο Αλεξανδρείας, Βερτζαμί, Viognier, Merlot, Chardoanny, Syrah, Grenache Rouge, Cinsault, Αγιωργίτικο.

Ο αμπελώνας της Θεσσαλονίκης

Η Θεσσαλονίκη είναι η μοναδική πόλη που διαθέτει έναν αστικό αμπελώνα δύο στρεμμάτων, όμως πέρα από αυτή τη μικρή έκταση εντός πόλεως στις γύρω περιοχές δημιουργείται ένας αμπελώνας που παρουσιάζει ενδιαφέρον.

Τα οινοποιεία γύρω από την πόλη ξεπερνούν τα 30 και έχουν να επιδείξουν αξιόλογους οίνους.

Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι οι εξής: Merlot, Syrah, Cabernet Sauvignon, Ροδίτης, Μοσχάτο, Chardonnay, Nebbiolo, Barbera, Refosco, Μαλαγουζιά, Ξινόμαυρο, Ασύρτικο, Λημνιό, Μαυρούδι, Μαυροτράγανο και Viognier.

Ο αμπελώνας του Κιλκίς

Η Γουμένισσα αποτελεί το επίκεντρο του κιλκισιακού αμπελώνα και μια από τις μεγαλύτερες οινοποιητικές περιοχές της χώρας.  Χτισμένη στους  πρόποδες του όρους Πάικο είναι γνωστή για τα εξαγώγιμα κρασιά της από τον 19ο αιώνα καθώς υπάρχουν καταγραφές για χιλιάδες στρέμματα αμπελιών.

Το μεγαλύτερο κομμάτι του αμπελώνα της περιοχής εντοπίζεται κυρίως στις πλαγιές του Πάικου και σε λόφους με όχι τόσο έντονες κλίσεις.

Το κλίμα είναι ηπειρωτικό με ψυχρούς χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια. Ωστόσο οι αμπελουργοί έχουν για σύμμαχο τον Βαρδάρη που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη ασθενειών, ενώ η υγρασία από τον Αξιό ισορροπεί τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.

Τα περισσότερα οινοποιεία βρίσκονται στις περιοχές της Αξιούπολης, της Γουμένισσας και της Φιλυρίας.

Στην περιοχή καλλιεργούνται οι εξής ποικιλίες: Merlot, Syrah, Sauvignon Blanc, Malvasia aromatic, Chardonnay, Cabernet Sauvignon, Ξινόμαυρο, Νεγκόσκα, Ασύρτικο, Ροδίτης και το υβρίδιο Τσάπουρνο, που διαθέτει ωστόσο έγκριση επιτρεπόμενης ποικιλίας.

Ο αμπελώνας της Πέλλας

Την  μακραίωνη ιστορία της αμπελοκαλλιέργειας στην Πέλλα φανερώνουν τα ψηφιδωτά που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην περιοχή και απεικονίζουν τον Διόνυσο στεφανωμένο με κλαδιά αμπέλου.

Στην ίδια περιοχή ο Ευρυπίδης έγραψε και ανέβασε την τραγωδία του Βάκχες, ενώ και στην πιο σύγχρονη ιστορία τις μεγάλες ποσότητες κρασιού στην περιοχή μαρτυρά το γεγονός της οικοδόμησης του ιερού ναού της Παναγίας των Γιαννιτσών με χώμα και κρασί, αντί για νερό μιας και ο Οθωμανός διοικητής στέρησε από τους Χριστιανούς το νερό με σκοπό να αποτρέψει την κατασκευή της εκκλησίας.

Τα υψώματα της Πέλλας χαρακτηρίζονται από τις απαλές κλίσεις τους, ενώ σύμμαχος των αμπελουργών θεωρείται ο αέρας αλλά και η μεγάλη ηλιοφάνεια.  Τα εδάφη στη μεγαλύτερη έκτασή τους είναι πηλοαμμώδη και ασβεστούχα.

Στην περιοχή εντοπίζονται οι εξής ποικιλίες: Sauvignon Blanc, Chardonnay, Syrah, Merlot, Cabernet Sauvignon, Νεγκόσκα, Ροδίτης, Ασύρτικο, Κυδωνίτσα και Λημνιώνα.

Ο αμπελώνας των Σερρών

Τα περισσότερα αμπελοτόπια της περιοχής εντοπίζονται στις περιοχές Βισαλτίας και Εμμανουήλ Παππά. Στην περιοχή παράγεται και ο οίνος ΠΓΕ Σέρρες.

Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται στην περιοχή είναι οι εξής: Ugni Blanc, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Cinsault, Chardonnay, Μαλαγουζιά, Μοσχάτο Σάμου, Μοσχάτο Αλεξανδρείας, Ασύρτικο, Ασπρούδα Σερρών, Κόνιαρος, Syrah, Cabernet Franc και Ροδίτης.

Οινοποιεία